Archeologie van de toekomst

 

Britse en Poolse militairen die de slag bij Arnhem hebben overleefd worden op 26 september 1944 geëvacueerd en in Nijmegen opgevangen. Het Bisschop Hamerhuis was een van de plekken waar de soldaten op verhaal konden komen.

 

 

 


toekomst 01

Archeologie van de toekomst

Op veertienjarige leeftijd heeft de Nijmegenaar Hans Fraaie (1929) verslagen Engelse troepen van de slag om Arnhem zien aankomen bij het Bisschop Hamerhuis aan de Verlengde Groenestraat in Nijmegen. Daar werden ze opgevangen, verschoond en van nieuwe uiniformen voorzien. Zeventig jaar na dato haalt hij zijn herinneringen op van die gebeurtenis die toen een blijvende en grote indruk op hem hebben gemaakt.

"Het moet een dag of tien zijn geweest [op 26 september 1944, red] na de komst van de Amerikanen op zondag 17 september. Ik was die bewuste dag alleen op weg naar de St. Antoniusschool aan de Verlengde Groenestraat om te kijken hoe het met mijn school ervoor stond. Het viel me toen op dat er trucks voorbij kwamen. Bij het Bisschop Hamerhuis gekomen zag ik soldaten die door trucks werden aangevoerd. Er stonden al zo'n veertig, vijtig omstanders naar deze soldaten te kijken.

Het was op de middag, twaalf uur, half één. Heel gebiologeerd heb ik staan kijken. Die troepen maakten een soldateske indruk, fier, maar niet verslagen in die zin, maar wel geslagen. Een aantal had verband om het hoofd met bloed daar doorheen. Het bebloede verband heeft op mij de meest sterke indruk gemaakt. Anders had ik me dat misschien niet herinnerd. Een uur, anderhalf uur heb ik daar staan kijken. Ze zijn daar in het Bisschop Hamerhuis waarschijnlijk ontluisd waarna ze een bad hebben gekregen, daarna kregen ze nieuwe uniformen en eten. Haveloze kleding, gevechtsuitrustingen en uniformen helemaal besmeurd met modder, dat was wat ik zag. Uit het huis kwamen soldaten gelopen, ik denk van het Royal Army Service Corps of het Medical Corps, met uitrustingstukken, kleding en met verband bij zich. Dat alles werd in een grote gegraven kuil gegooid, vlak voor het Bisschop Hamerhuis. Ik weet die plek nog precies aan te wijzen."

 

 


toekomst 02

Dit verhaal is een van de vele verhalen over de Tweede Wereldoorlog die leven onder de Nijmeegse bevolking.
Het is belangrijk om deze vast te leggen want er zijn steeds minder mensen die ze door kunnen vertellen.
Uit dit verhaal wordt ook duidelijkst er nog vele verborgen plekken in Nijmegen zijn waar in de bodem herinneringen aan de gebeurtenissen van zeventig jaar geleden liggen, allemaal onderwerpen voor toekomstig archeologisch onderzoek.1

Het Bisschop Hamerhuis was niet de enige plek waar soldaten die uit de strijd kwamen werden opgevangen. Ook het klooster en scholencomplex op de hoek van de Heyendaalseweg (zie volgende hoofdstuk) en het klooster Berchmanianum werden voor dit doel gebruikt.2

Op bijgaande foto poseren op dinsdag 26 september leden van de 1ste Airborn Division Airborn Division rechts van het Bisschop Hamerhuis.3
Zij werden daar na het mislukken van operatie Market Garden uit Arnhem geëvacueerd en kregen in het klooster de nodige verzorging en nieuwe kleding.

1 Interview afgenomen op 26 mei 2014 door Paul Klinkenberg.
2 URL: http://www.beeldbankwo2.nl/ (geraadpleegd 24-8-2014)
3 URL: http://www.ww2incolor.com/britain/surv.html (geraadpleegd 24-8-2014)


Eerder verschenen in "Kleine Verhalen" onder redactie van Harry van Enckevort.

Deel deze pagina:

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn