Onderzoek

 

 


Sporen van Market Garden: een beeldverslag van het onderzoek.
De nummers in het verhaal corresponderen met de foto's eronder.



Het gebied

De ‘hoge grond’ ten zuidoosten van Nijmegen: een deel van het tijdens de voorlaatste ijstijd (circa 150.000 jaar geleden) gevormde stuwwallenlandschap. (1)
Het gebied kent steile hellingen (2)…..dalen en kloven (3)/holle wegen (4). 
Een markant punt is de 75.9 meter hoge Duivelsberg. Circa 1.000 na Christus werd hier een zogenoemd ‘mottekasteel’ (5) gebouwd, met een hoofd- en voorburcht. Vanaf de voorburcht heeft men een weids uitzicht over de laagvlakte. Het gebied behoort nu tot Nederland, maar dat is het pas sinds de Tweede Wereldoorlog. Daarvoor was het Duits grondgebied.
Ter compensatie van geleden oorlogsschade werd de ‘Teufelsberg’ door de Nederlandse overheid geannexeerd en heet sindsdien Duivelsberg.

Strategisch gelegen

In de septemberdagen van 1944 werd hevig gevochten om het bezit van de Duivelsberg of, zoals de Amerikanen hem noemden, ‘Devil’s Hill’ (6) Het bezit van deze hoogte (en van de ‘hoge grond’ bij Groesbeek in het algemeen) (7) betekende controle over de toegangswegen vanuit het zuidoosten en zuidwesten naar Nijmegen en de Waalbrug (8,9,10+11)

De onderzoekers

In het voorjaar van 2013 begon een groep AWN’ers aan een systematisch onderzoek naar de sporen die de Tweede Wereldoorlog in het gebied had achtergelaten. Hier op een groepsfoto (vlnr Roeland Hilgers, Martien Verrijt, Paul Klinkenberg, Leo ten Hag, Mike den Hartog, Harry Brink, Bas van Maaren en Willem Kuppens(12) Niet op de foto: Bernhard, Eugène van Leeuwen en Henri Artz)….. en in het veld… (13,14,15+16)

De werkzaamheden

Met een piketpaaltje wordt een (mogelijk) oorlogsspoor gemarkeerd. Begroeiing maakt sporen soms moeilijk zichtbaar…(17) … en lastig begaanbaar (18)

Een spoor wordt afgebakend met jalons, voorzien van een vak- en spoornummer. Deze worden met behulp van een veldlaptop geregistreerd. In veel gevallen wordt het spoor gefotografeerd. Het fotobordje geeft de naam van het onderzoek weer (‘DB’), het jaar, vak- en spoornummer. De pijl geeft het noorden aan (19). Met behulp van een mobiele telefoon worden de GPS-coördinaten van een spoor vastgelegd (20).
Loopgravenstelsels worden handmatig ingemeten met duimstok en meetlint…en op mm papier ingetekend (21+22) De benodigde materialen moeten van spoor naar spoor mee worden gesjouwd. Soms is een kruiwagen handig, maar het terrein is daar niet altijd even geschikt voor…(23)

De tijdens een velddag verzamelde gegevens worden thuis uitgewerkt. Het resultaat: een ingevuld registratieformulier (24) en een kaartje met de onderzochte vakken (25) De coördinaten van elk spoor zijn op een geografische kaart overgebracht (26) Het onderzoek bestaat uitsluitend uit oppervlaktewaarnemingen. Er wordt dus niet gegraven; mede om die reden komt het niet vaak voor dat er andere dan grondsporen worden gevonden.
Maar soms vinden we toch materiële resten (27+28) En niet alleen sporen uit de oorlog, ook sporen van bewoning en vroegere bewoners hebben de aandacht van de Werkgroep (29,30,31,32 +33) Zoals gezegd: ons onderzoek bestaat uitsluitend uit het doen van oppervlaktewaarnemingen en het registreren daarvan.

Voor een nauwkeuriger beeld van het militaire landschap van de ‘hoge grond’ bij Groesbeek is een ‘gravend onderzoek’ eigenlijk onontbeerlijk.
In Heumensoord hebben wij in 2015 toestemming gekregen om een (kleinschalig) gravend onderzoek naar een naoorlogs loopgravenstelsel te doen (34,35+36)
Wie weet krijgen wij nog eens toestemming om op gerichte locaties op de Duivelsberg de spade in de grond te mogen steken……

 


  • 01_Overzichtskaart_van_het_gebied
  • 02_Steile_hellingen
  • 03_Diepe_dalen
  • 04_Kloven_en_holle_wegen
  • 05_Zicht_vanaf_de_hoofdburcht_op_de_voorburcht
  • 06_Het_gebied_in_1944
  • 07_De_aanval_op_de_Duivelsberg
  • 08_Zicht_op_de_weg_Wyler_naar_Nijmegen
  • 09_Schuttersput_met_zicht_op_Smorenhoek_Rijksstraatweg
  • 10_Loopgraaf_met_zicht_op_de_Oude_Kleefsebaan_1
  • 11_Loopgraaf_met_zicht_op_de_Oude_Kleefsebaan_2
  • 12_De_AWN_Werkgroep_WOII_Archeologie
  • 13_Bernhard_Paul_en_Eugene
  • 14_Leo_en_Harry
  • 15_Willem_en_Martien
  • 16_Roeland_bij_het_500ste_spoor
  • 17_Sporen_moeilijk_zichtbaar_door_de_begroeiing
  • 18_Boven_Beek
  • 19_Fotobordje_en_letter_en_cijferbak
  • 20_worden_GPS-cordinaten_van_een_spoor_vastgelegd
  • 21_Harry_Leo_en_Willem_meten_een_loopgraaf_in
  • 22_Ingetekende_loopgraaf
  • 23_Geworstel_met_een_kruiwagen
  • 24_Het_registratieformulier
  • 25_Vakkenindeling_bij_de_mottes
  • 26_Kaart_met_geplotte_sporen
  • 27_Onderdeel_van_MG34
  • 28_Emmer_met_kogelgaten
  • 29_Vossenhutje
  • 30_Muurrestant_Vossenberg
  • 31_Perceelpaal
  • 32_Grafsteen_van_Marie_Schuster-Hibi_en_dochter
  • 33_De_woning_van_Marie_Schuster-Hibi
  • 34_Paul_Henry_Martien_en_Willem
  • 35_Willem_en_Martien_meten_loopgraaf_in
  • 36_Martien_Bernhard_en_Bas

 

Deel deze pagina:

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn