Sloop Romeinse muur

 

 

 

OVER DE SLOOP VAN EEN ROMEINSE MUUR

Leo ten Hag

Onlangs stond in de Gelderlander te lezen dat de Nijmegenaren de Romeinse geschiedenis van hun stad beter zichtbaar gemaakt willen zien. Het zou volgens hen een idee zijn om de weggehaalde resten van een Romeinse muur aan de Waalkade terug te plaatsen.

Deze resten waren in 1987 bij een opgraving aan de Waalkade ontdekt. Ondanks protesten van tal van belanghebbenden en geïnteresseerden kon de muur, op een klein fragment na, niet ‘in situ’ bewaard blijven, maar moest wijken voor de bouw van het casino. Een telegram aan de Minister van WVC, ondertekend door onder andere de Historische Vereniging Numaga, Valkhofvereniging Nijmegen, Provinciaal Museum G.M. Kam, de AWN Afdeling Nijmegen, de Stichting Stadsarcheologie Nijmegen (SSN), de Vakgroep Provinciaal-Romeinse Archeologie van de Katholieke Universiteit Nijmegen en nog een aantal organisaties, kon de sloop van de muur niet verhinderen. 

Romeinse muur Waalkade Nijmegen (eigen foto's webmaster)Een uitvoerige brief van de SSN aan het Nijmeegse College van B&W, met een pleidooi om de Romeinse (en Middeleeuwse) resten aan de Waalkade “in hun totaliteit voor het nageslacht te behouden” mocht evenmin baten. Het “conserveren van enkele uit hun verband gelichte stukken” vond de SSN een “halfslachtig en onbevredigend compromis”. Dit ‘compromis’ is er wel gekomen: in een vitrine aan de achterzijde van het casino is een deel van de Romeinse muur nog zichtbaar.

Deze brief, verzonden op 19 juli 1987, was ondertekend door Wim de Mul en Louis Swinkels, respectievelijk voorzitter en secretaris van de SSN. Op persoonlijk titel schreef Wim de Mul (toentertijd ook vice-voorzitter van AWN Afdeling Nijmegen e.o.) ook nog een ‘kritische beschouwing van een bewogen stadgenoot’. De Mul uit hierin zijn kritiek op het weinig zichtbaar zijn van de Nijmeegse geschiedenis (de behoefte aan visualisering en ‘beleefbaar maken’ van het verleden is niet iets van de laatste paar jaar!) en stelt voor om de Valkhofburcht te herbouwen. De tekst, waarvan ik niet weet of deze ooit verzonden is en zo ja, aan wie, is hieronder te lezen.

Of het terugplaatsen van gesloopte muurresten en het herbouwen van de Valkhofburcht c.q. een onderdeel (de donjon) daarvan overigens zo’n goed idee is? Hierover kan men van mening verschillen. Is hier geen sprake van ‘culturele vervalsingszucht’, zoals Kees Fens het in de Volkskrant van 9 maart 2006 omschreef?: “Weg is weg, verdwenen in de onachterhaalbare tijd. We kunnen treuren om die vergankelijkheid, de wijsheid van de weemoed beoefenen, het wijde landschap van de nostalgie binnengaan, in de gedachten mag alles blijven bestaan, maar haal niets terug uit die verdwenen tijd…”[Via de link http://www.volkskrant.nl/recensies/culturele-vervalsingszucht~a793151/ is de gehele tekst van Kees Fens te lezen].


En waarom zou er ook teruggeplaatst en/of herbouwd moeten worden als er regelmatig nieuwe ontdekkingen worden gedaan? Zo is onlangs bij opgravingen in en bij de Bastei (voorheen de Stratemakerstoren) een tweede muur uit de Romeinse tijd blootgelegd. Volgens de Gelderlander is het zowaar de bedoeling dat deze, over een lengte van 25 meter aangetroffen muur een plaats zal krijgen in het nieuwe centrum voor natuur en cultuurhistorie De Bastei. We gaan het zien!

NB De hier genoemde artikelen uit de Gelderlander zijn te raadplegen op de pagina van de Facebookgroep van AWN Afdeling Nijmegen e.o. Elders op deze site staat hoe u zich hiervoor kunt aanmelden.

 

 

Voor de sloop: (aanklikbaar voor groter. Foto AH)Romeinse muur Waalkade 01


Romeinse muur Waalkade Nijmegen

 

 


Meteen na de sloop werden de grote brokstukken (tijdelijk) op het terrein van de Canisius-opgraving (sportvelden) gedropt..aanklikken voor groot


Geslooptemuur klein

 

 


Heden, links naast Museum Kam: (aanklikbaar voor groter. Foto Willem Kuppens)


  • rommuur1_Willem_Kuppens
  • rommuur2Willem_Kuppens
  • rommuur3Willem_Kuppens

 

 

NIJMEGEN LET OP UW ZAAK!

EEN KRITISCHE BESCHOUWING VAN EEN BEWOGEN STADGENOOT.

De historie van Nijmegen leeft.

Regelmatig worden Nijmegenaren en andere belangstellende lezers van de plaatselijke -soms zelfs landelijke- pers geconfronteerd met de rijke historie van de stad: Romeins amfitheater gevonden; unieke Romeinse zuil baart opzien; weer raak, oudste Nijmeegse Nonnenklooster gevonden; vroege woningen bij de Grotestraat ontdekt; oudste natuurstenen kelder; kalkfabriekje aan Waalkade; Romeins muurwerk en hypocaustum; honderdste beerput…
Tevens wordt de geïnteresseerde lezer telkens opnieuw getrakteerd op grootse plannen die de vertegenwoordigers van de Nijmeegse burgerij of bestuurders van verenigingen koesteren: gemeente voelt voor stadsarcheoloog; streven naar archeologisch-toeristische route; conservering Romeins muurwerk en verwarmingssysteem; Commanderie, pretentieuze aanbouw; herbouw Valkhofburcht…

De argeloze lezer van deze berichten moet toch op zijn minst de verwachting hebben dat er in Nijmegen op archeologisch-historisch gebied enorm veel te genieten valt! Op naar de stad van Bataven en Romeinen, de stad van Karel de Grote en Frederik Barbarossa, de stad van Willem V en Wilhelmina van Pruisen… En zie daar: een berg ondefinieerbaar zand op het Kops Plateau, een moderne Traianus zwaaiend naar het voorbijrazende verkeer, hooguit terloops opgemerkt door een enkele lifter, een krijgszuchtige dan wel geschrokken, stijgerende Karel de Grote in zijn naar hem genoemde draaimolen, een aardige ruïne op een “tandenknersende” bult, een stel verdwaalde kinderkoppen in de Schildersbuurt waar eens de legioenen werden toegesproken.
 

Maar natuurlijk! We hebben een St. Nicolaaskapel die verstoppertje speelt in het Valkhofpark, een “besiendershuys” ingeklemd tussen architectonische hoogstandjes, een “brouwershuys” als zoekplaatje, de Commanderie van St. Jan voorlopig nog net zichtbaar voor de oplettende toeschouwer, een Latijnse school en de St. Steven die we ook al vergeefs hebben proberen te verstoppen, een historisch stadhuis bijna opgeslokt door de oprukkende middenstand, een wie-weet-waar “glashuis” en her en der een verdwaalde gevelsteen…

Nog even en we kunnen in navolging van diverse plaatselijke restaurants die Mevr. Dales een “wegwijzer voor eten in Nijmegen” hebben aangeboden, overgaan tot het schrijven van een “wegwezer voor archeologische en historische monumenten”.

Nijmeegse bestuurderen -en zij niet alleen- hebben kennelijk in de loop der eeuwen het vermogen ontwikkeld het verleden te verstoppen. En de beste manier van verstoppen is: slopen! Dan heb je er letterlijk en figuurlijk geen omkijken meer naar. Dus slopen we het Romeinse muurwerk aan de Waalkade op een klein – volgens ingewijden bovendien nog het verkeerde – stukje na, dat we daarna samen met het Romeinse verwarmingssysteem fijn gaan verstoppen. Zo schijnt het altijd geweest te zijn in deze stad en zo lijkt het altijd te blijven.
Amsterdam pretendeert het te hébben, Nijmegen hád het…
Soms vinden we een enkel bewijsstuk terug, maar dan wel goed opgeborgen onder de grond, in een garage, op een onmogelijke gevel of achter glas in stoffige vitrines in een bijna onvindbaar museum.
Zo leest de speurneus op een gevel naast het “besiendershuys” hiervan de officiële bevestiging: Nijmegen behoorde vier eeuwen tot het Romeinse rijk en “uit die wereld liggen hieronder de resten van tufstenen muren”!

En intussen ruziën we verder over uitbreiding van de Commanderie of nieuwbouw op het Kelfkensbos, terwijl we een schitterende, unieke mogelijkheid om het verleden voorgoed in ere te herstellen bewust of onbewust over het hoofd zien: de herbouw van het Valkhofcomplex. Laat iedereen die Nijmegen vanuit de verte nadert, zien wat de stad –nog steeds, maar we moeten wel heel erg zuinig zijn- historisch te bieden heeft. Een “lokkertje, want de toren krijgt een verdieping met uitzicht over de stad”, om de woorden van stadsarchitect Hoeke maar eens in herinnering te roepen toen deze zijn visie gaf op uitbreiding van de Commanderie. Visie?
Creëer direct buiten de poorten van de burcht, aan de kade een modern museum waarin historisch besef en modern toekomstperspectief harmonisch samengaan, een stijlvolle architectonische uitdaging boven op, met respect voor en behoud van het oudste tastbare verleden van onze stad.

Beide projekten! Een financiële uitdaging ook voor particulier, middenstand, bedrijfsleven, gemeente en provincie. De laatste twee zijn immers beide toe aan uitbreiding van respectievelijk Commanderie van St. Jan en museum Kam. Welnu, sla de handen ineen voor een nieuwe creatie.

Het Casino zal moeten wijken. Een meer geschikte plaats met betere parkeermogelijkheden en minder overlast moet toch in het belang van elke Nijmeegse burger en bezoeker gevonden kunnen worden. Het gaat in een casino om “het spel en de knikkers” en niet om een schitterend panorama, een vrijwel unieke ligging, koestering van het verleden, zij leiden slechts af van datgene waarvoor men komt: een onzekere wissel trekken op de toekomst.

Herbouw van de Valkhofburcht gekoppeld aan het bouwen van een hypermodern museum aan de Waalkade zal Nijmegen verrijken met een uitzonderlijk aantrekkelijke archeologisch-historisch-culturele wandelroute die zijn weerga niet kent!

Van wie was ook al weer de uitspraak: “wie zijn verleden niet kent heeft geen toekomst”…

Nijmegen let op Uw zaak!

W.A.M. de Mul




logoPDF
  Link naar de originele brief:  

 

 

Uit het knipselarchief van uw webmaster (uit de Gelderlander):

de gelderlander rom muur

 

 Meer over de Romeinse muur?

Deel deze pagina:

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn